Ik ben ontzettend blij dat ik dit werk kan doen

Locatie: Verpleeghuis De Die in Amsterdam-Noord
Onderwerp: De rol van vrijwilligers in het zorgleefplan
Interview met: Henny van den Bovenkamp, vrijwilliger
Door: Anne Marie Vaalburg

Op basis van iemands achtergrond of levensverhaal kun je een vrijwilliger zoeken die met een bewoner oude activiteiten weer eens op kan pakken. Henny van den Bovenkamp is zo'n vrijwilliger. Zorgleefplanwijzer.nl zocht hem op. Hij vertelt over zijn werk, motivatie en activiteiten in het verpleeghuis. 

Vrijwilligers in de zorg voor ouderen verrichten allerlei werkzaamheden. Zij helpen bij groepsactiviteiten, bijvoorbeeld zangochtenden, handwerkmiddagen, uitjes, etc. Zij assisteren op afdelingen of in huiskamers met het schenken van koffie, het verzorgen van het ontbijt en andere hand- en span diensten zoals nagels lakken, kasten opruimen, planten verzorgen, etc. Ten slotte kun je, als je met het zorgleefplan werkt, op basis van iemands achtergrond of levensverhaal een vrijwilliger zoeken speciaal voor één op één contact of activiteiten met een bewoner. Zorgleefplanwijzer.nl sprak met Henny van den Bovenkamp een vrijwilliger in Verpleeghuis De Die in Amsterdam-Noord. 

Direct aan de slag

Henny vertelt: ‘In het dagelijks leven heb ik gedanst en dansworkshops gegeven. Ik was op zoek naar iets anders daarnaast. Ik heb mijn moeder en mijn schoonmoeder allebei verzorgd toen ze oud werden en heb dat als mooi werk ervaren. Ik vond mezelf te oud voor een opleiding in die richting, vandaar dat ik op het idee kwam om in een verpleeghuis vrijwilligerswerk te zoeken. Ik heb verschillende verpleeghuizen een brief geschreven en De Die sprong eruit. Ze waren gelijk enthousiast over wat ik te bieden had. Na mijn eerste gesprek werd ik nog voor ik thuis was gebeld of ik de volgende dag aan de slag kon!'

Betrek de bewoner

Op basis van iemands achtergrond of levensverhaal kun je een vrijwilliger zoeken die met een bewoner oude activiteiten weer eens op kan pakken. Het is wel belangrijk de bewoner hier zelf in te betrekken en dit niet ongevraagd voor hem te regelen. In het voorbeeld van Henny liep het zo:

‘De verzorging vroeg me of ik met een bewoner wilde schilderen. Deze meneer deed dat vroeger, maar nu niet meer. Misschien kon ik hem stimuleren. De bewoner had een ander idee: Laat eerst maar eens wat van jouw werk zien. 'k laat me hier niet zomaar van alles aanpraten. Dus dat deed ik. Hm best aardig beginnersniveau, was zijn reactie. Toen ik de volgende week weer kwam had hij geen zin. In de loop van de weken is een leuk contact ontstaan, we praten over schilderen, over kleurgebruik, verschillende technieken zoals aquareleren. We schilderen dus niet, maar we hebben iets anders, misschien wel even moois.'

Motivatie

De motivatie om vrijwilligerswerk te doen is voor iedereen anders. Sommige mensen willen zich vooral inzetten voor een ander, anderen zijn daarnaast ook op zoek naar sociale contacten of willen bijvoorbeeld na een langdurige ziekte door vrijwilligerswerk weer oefenen met aan het werk komen. In het contact tussen de cliënt en de vrijwilliger heeft de vrijwilliger dus ook altijd zijn persoonlijke inbreng.

Interesses delen met bewoners

Henny is bijvoorbeeld een man met veel interesses. Hij wil deze graag delen met de bewoners van De Die, je herkent de docent in hem! Hij doet van alles: ‘Eén ochtend in de week luister ik met bewoners naar klassieke muziek. Ik draai bijvoorbeeld stukken uit een opera en praat met de bewoners over de inhoud en de stemmen. Er werd hier voorheen vooral André Rieu gedraaid, ik heb de bewoners wel vrij snel duidelijk gemaakt dat ik ook andere muziek wilde draaien. Ik heb verstand van klassieke muziek en het moet voor mij ook wel interessant zijn. Maar ook voor de doelgroep minder bekende componisten als Gustav Mahler, Sjostakovitsj en bijvoorbeeld muziek uit de middeleeuwen komen aan bod.

Samenwerking actviteitenbegeleiding

Daarnaast verzorg ik op dinsdagmiddag de jongerengroep. Met een groep bewoners en cliënten van de dagopvang van tussen de vijftig en zeventig jaar doe ik bijvoorbeeld hersengymnastiek. Vanmiddag hebben we het over spreekwoorden en gezegden gehad. Ik wil de mensen graag iets meegeven, ze uitdagen met iets moeilijks maar ook leuks. Samen met de activiteitenbegeleiding geef ik ook teken- en schilderles en verder ga ik iedere vrijdag bij twee bewoners een half uurtje langs voor een praatje.

Ik vind het heerlijk! Het is elke keer weer anders, afhankelijk van hoe het met de mensen gaat. Er gebeuren mooie kleine dingen, waar de bewoners wel een dag op teren. Vanmorgen hebben we bijvoorbeeld muziek geluisterd en geprobeerd instrumenten te herkennen. Hobo? was een reactie, nooit van gehoord! Maar wat mooi! zei een ander. Een ander keer luisterden we naar de zangeres Joan Sutherland. Iemand zong met haar mee met zijn eigen Nederlandse tekst: Oud wijijijf, je kan niet zingen, lalala!'

Samenwerking met de verzorgenden

Vrijwilligers zien veel van de zorg en praten daar ook over mee of hebben daar een mening over. Voor verzorgenden is dit niet altijd eenvoudig.

Henny geeft een voorbeeld: ‘De samenwerking met het personeel op de afdelingen loopt goed. Ik ben eerlijk en direct, dus als me iets niet bevalt dan zeg ik het wel, dat scheelt. Zowel tegen personeel als tegen bewoners. In het begin zagen ze me daardoor wel als een indringer. Er zou bijvoorbeeld een bewoner meegaan naar de muziek wiens trui nat was van knoeien met drinken, dat had de verzorging over het hoofd gezien in de drukte. Dus ik ga naar de verzorgende toe en zeg dat ik hem alleen meeneem met een schone trui. Daar keken ze wel verbaasd van op. Is dat de nieuwe directeur ofzo? zag ik ze denken. Maar nu kennen ze me en accepteren ze dit ook van me.'

Grenzen van het vrijwilligerswerk

Binnen De Die stellen ze duidelijke grenzen aan het werk van vrijwilligers. In principe doe je geen verzorgende handelingen zoals wassen of helpen met aankleden of naar het toilet gaan. Ik ben daar zelf naar bewoners toe ook heel duidelijk over, want ze vragen het weleens als het druk is. Maar ik zeg altijd nee omdat je als vrijwilliger deze handelingen nu eenmaal niet mag doen. En terecht. Ik zeg altijd tegen de bewoners: Stel dat er iets mis gaat...wat dan?

Of de samenwerking goed loopt met de verzorging ligt vaak aan een sfeer op een afdeling. Ik kan altijd bij iemand terecht met vragen of opmerkingen. Ik krijg een goede feedback van ons hoofd vrijwilligers en van de activiteitenbegeleiders. Ja, ik ben ontzettend blij dat ik dit werk kan doen.'

>> Meer informatie en hulpmiddelen rondom het werken met vrijwilligers (kies voor het tabblad samenwerken met vrijwilligers)

vrijwilligers  interview  

Plaats een reactie